Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցու Գեղարքունյաց թեմի առաջնորդ Իսահակ եպիսկոպոս Պողոսյանը «Երիտասարդությունը՝ որպես Աստծու պատկերի վերականգնման և հոգևոր աճի շրջան» վերտառությամբ հրապարակում է արել։
«Քրիստոնեական մարդաբանության հիմքում ընկած է այն հիմնարար ճշմարտությունը, որ մարդը ստեղծված է Աստծու պատկերով և նմանությամբ։ «Եվ Աստված ասաց. Ստեղծենք մարդուն մեր պատկերով և մեր նմանությամբ» (Ծննդ. 1:26)։ Այս աստվածաշնչյան վկայությունը բացահայտում է մարդու անօտարելի արժանապատվությունն ու նրա գոյության աստվածային կոչումը։ Մարդը պատահական գոյություն չէ, այլ Աստծու սիրո պտուղը՝ ստեղծված Նրա հետ հաղորդակցության և հավիտենական կյանքի համար։
Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հայրաբանական ավանդության համաձայն՝ մարդը միավորում է նյութական և հոգևոր աշխարհները՝ լինելով տեսանելի և անտեսանելի արարչության յուրահատուկ կապող օղակը։ Նրա կյանքի վերջնանպատակը միայն երկրային բարեկեցությունը կամ ժամանակավոր հաջողությունը չէ, այլ աստվածանմանության վերականգնումը, հոգևոր կատարելությունը և Աստծու հետ հաղորդակցությունը։ Մեղքի պատճառով խաթարված այդ աստվածատուր կոչումը վերականգնվում է Հիսուս Քրիստոսի փրկագործությամբ, որի շնորհիվ մարդը կրկին հնարավորություն է ստանում մասնակցելու աստվածային կյանքին։
Այս փրկարար ընթացքի կարևորագույն փուլերից մեկն է երիտասարդությունը։ Այդ ժամանակ մարդը ձևավորում է իր աշխարհայացքը, արժեհամակարգը և կյանքի հիմնական ընտրությունները։ Հենց այս շրջանում առավել սուր են դառնում ինքնաճանաչման, ազատության, պատասխանատվության և կոչման հարցերը։ Սակայն քրիստոնեական ընկալմամբ ազատությունը չի նույնացվում անձնական ցանկությունների անսահման իրագործման հետ, այլ նշանակում է բարին ընտրելու և Աստծու կամքին համապատասխան ապրելու կարողություն։
Այս գաղափարն ընդգծում է նաև Սուրբ Պողոս առաքյալը. «Դուք ազատության համար եք կոչված, միայն թե ձեր ազատությունը մարմնի ցանկությունների համար մի՛ օգտագործեք, այլ սիրով ծառայեցե՛ք միմյանց» (Գաղ. 5:13)։ Այս պատգամը հատկապես արդիական է երիտասարդի համար, քանի որ իրական ազատությունը չի նշանակում ազատվել բոլոր սահմաններից, այլ ազատագրվել մեղքի իշխանությունից և գիտակցաբար ընտրել այն ճանապարհը, որը մարդուն մոտեցնում է Աստծուն։
Հայ Եկեղեցու հայրերի ուսմունքում երիտասարդությունը դիտվում է որպես հոգևոր պայքարի, առաքինությունների ձեռքբերման և անձի ներքին ձևավորման շրջան։ Սուրբ Ներսես Շնորհալին իր աղոթական և հոգևոր ժառանգության մեջ բազմիցս շեշտում է սրտի մաքրության, խոնարհության և Աստծու նախախնամության հանդեպ վստահության անհրաժեշտությունը։ Նրա ուսմունքի համաձայն՝ արտաքին վարքն իր իսկական արժեքը ձեռք է բերում միայն այն ժամանակ, երբ բխում է ներքին նորոգությունից, քանի որ քրիստոնեական կյանքը նախ և առաջ մարդու ներքին վերափոխման ճանապարհ է։ Այս ուսմունքը հատկապես կարևոր է ժամանակակից երիտասարդի համար, որովհետև արդի հասարակությունը հաճախ մարդու արժեքը չափում է արտաքին հաջողություններով, ճանաչմամբ, նյութական կարողություններով կամ սոցիալական դիրքով։ Ավետարանը, սակայն, մարդուն գնահատում է բոլորովին այլ չափանիշով՝ որպես Աստծու սիրո և փրկագործության առարկա։ Այդ պատճառով Քրիստոսի հետևյալ խոսքերը մշտապես մնում են քրիստոնեական կյանքի կարևորագույն ուղենիշ. «Ի՞նչ օգուտ է մարդուն, եթե ամբողջ աշխարհը շահի, բայց իր հոգին կորցնի» (Մարկ. 8:36)։
Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ընկալմամբ երիտասարդը միայն Եկեղեցու ապագան չէ, այլ նաև նրա ներկան։ Պողոս առաքյալի հորդորը Տիմոթեոսին՝ «Թող ոչ ոք չարհամարհի քո երիտասարդությունը, այլ հավատացյալների համար օրինակ եղիր խոսքով, վարքով, սիրով, հավատքով և մաքրությամբ» (Ա Տիմ. 4:12), վկայում է, որ երիտասարդը կոչված է արդեն այսօր իր կյանքով արտահայտելու Ավետարանի ճշմարտությունը և կենդանի վկայություն լինելու Քրիստոսի մասին։
Հայ ժողովրդի եկեղեցական պատմությունը հարուստ է երիտասարդ սրբերի օրինակներով, որոնք իրենց հավատարմությունը Քրիստոսին հաստատեցին անձնազոհ կյանքի և նահատակության միջոցով։ Սրբոց Վարդանանց և նրանց զինակիցների քաջագործությունը, Սուրբ Սանդուխտ կույսի նահատակությունը և բազմաթիվ այլ սրբերի վկայությունները ցույց են տալիս, որ սրբությունը պայմանավորված չէ տարիքով, այլ Աստծու հանդեպ սիրով, անսասան հավատքով և կամքի զորությամբ։ Այս օրինակները նաև այսօր կարող են երիտասարդի համար դառնալ հոգևոր ամրության, պատասխանատվության և քրիստոնեական ինքնության պահպանման ներշնչման աղբյուր։
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին իր «Մատյան ողբերգության» աղոթագրքում մարդու հոգևոր կյանքը ներկայացնում է որպես շարունակական վերադարձ դեպի Աստված։ Նրա աղոթքներում մարդը խոնարհությամբ գիտակցում է իր մեղավորությունն ու անկարողությունը, սակայն միաժամանակ անսահման վստահությամբ ապավինում է Աստծու ողորմությանը։ Նարեկացու աստվածաբանության մեջ ապաշխարությունը միայն մեղքի գիտակցումը չէ, այլև աստվածային շնորհի ընդունումը, որը նորոգում և փոխակերպում է մարդու ամբողջ էությունը։ Այս ընկալումը կարևոր նշանակություն ունի երիտասարդի համար, քանի որ հիշեցնում է, որ հոգևոր աճը կատարյալ լինելու պահանջ չէ, այլ շնորհով իրականացվող շարունակական վերափոխման ընթացք։
Երիտասարդի հոգևոր ձևավորման գործում առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև Եկեղեցու համայնական կյանքը։ Քրիստոնեական հավատքը չի սահմանափակվում միայն անձնական կրոնական փորձառությամբ, այլ լիարժեքորեն ապրեցվում է եկեղեցական համայնքի մեջ։ Սուրբ Պատարագին մասնակցությունը, աղոթքը, Սուրբ Հաղորդության ընդունումը, Սուրբ Գրքի ընթերցումն ու Եկեղեցու խորհրդական կյանքին հաղորդակցվելը երիտասարդին օգնում են, որպեսզի հավատքը դառնա ոչ միայն ներքին համոզմունք, այլ նաև կենսակերպ։
Այսպիսով, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու աստվածաբանական ընկալմամբ երիտասարդությունը Աստծուց պարգևված այն առանձնահատուկ շրջանն է, երբ մարդը կոչված է ճանաչելու իր աստվածատուր արժանապատվությունը, գիտակցելու իր կոչումը և ազատ կամքով ընտրելու Քրիստոսի ճանապարհը։ Այդ ճանապարհին Սուրբ Գիրքը, Եկեղեցու հայրերի ուսմունքը, սրբերի վկայությունը և եկեղեցական համայնքի կյանքը դառնում են երիտասարդի հոգևոր հասունացման կարևորագույն ուղենիշներ։ Ուստի երիտասարդը ոչ միայն Եկեղեցու ապագան է, այլև նրա ներկա վկան՝ կոչված իր հավատքով, սիրով և սուրբ կյանքով աշխարհում արտացոլելու Ավետարանի լույսը»,- նշել է Սրբազան Հայրը։










