ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հրապարակային ելույթը էներգետիկայի ոլորտում առաջացրել է ոչ միայն քաղաքական, այլև մասնագիտական քննարկում: Նրա թեզը երկու հիմնական մասից է կազմված: Նախ, անցյալը ներկայացվում է որպես «էներգետիկ կախվածության» շրջան: Երկրորդ, արևային մարտկոցների լայնածավալ տեղադրումը ներկայացվում է որպես էներգոանկախության հասնելու միակ ճանապարհ:
Սակայն պետական վիճակագրության և էներգետիկ հաշվեկշիռների տվյալները ցույց են տալիս, որ անցյալում Հայաստանի էներգահամակարգն ուներ կառուցվածքային առանձնահատկություն, որի առանցքում կանգնած էր Մեծամորի ԱԷԿ-ը (մոտ 400 ՄՎտ հզորությամբ): Այս կայանը հնարավորություն էր տալիս. Ապահովել բազային բեռնվածությունը գիշերային և ցածր պահանջարկի ժամերին: Նվազեցնել ջերմային կայանների համար ներկրվող գազի ծավալները տարեկան 200-300 մլն խորանարդ մետրով: Իրականացնել «Էլեկտրաէներգիա՝ գազի դիմաց» համաձայնագիրը Իրանի հետ, որի շրջանակում Հայաստանը ոչ թե կախված է եղել, այլ հանդես է եկել որպես ցանցային գործընկեր:
Արևային ֆոտովոլտային համակարգերը, իհարկե, լրացնում են էներգահամակարգը, սակայն ունեն ակնհայտ սահմանափակում. ցերեկային գեներացիա, ինվերտորների հուսալիություն, մարտկոցների թանկություն: Առանց պահեստարանների (որոնք այս պահին Հայաստանում զանգվածային չեն) արևայինը չի կարող փոխարինել ատոմային կայանի 24/7 աշխատանքին:
Այն, որ վարչապետը «չի հիշում» ատոմակայանի դերը արտահանման գործում, ընդ որում՝ խոսելով անկախությունից, կարող է նշանակել երկու բանից մեկը. կա՛մ ադմինիստրատիվ ապարատը նրան տրամադրում է ոչ լրիվ տվյալներ, կա՛մ քաղաքական հռետորաբանության համար պարզեցվում է պատմությունը: Առաջին դեպքում սա լրջագույն ռիսկ է ռազմավարական պլանավորման համար: Երկրորդ դեպքում` ապակողմնորոշում է հասարակությանը: Եզրակացություն. Հայաստանը կարիք ունի էներգետիկ դիվերսիֆիկացիայի, սակայն «կախված անցյալի» մասին խոսելն անտեսելով միջուկային էներգիայի փաստացի արտահանումը ոչ թե վերլուծություն է, այլ քարոզչական պարզեցում: Արևային էներգիան պետք է աշխատի ատոմակայանի հետ համատեղ, ոչ թե նրա տեղում:
