Ավելի քան 40 հազար շահառու. ինչպես է շարունակվում ռուսական մարդասիրական ներկայությունը Հայաստանում

Երևանում ներկայացվել են «Ռուսաստանը ձեզ հետ է» ծրագրի արդյունքները, որոնք վկայում են, որ Հայաստանում իրականացվող մարդասիրական աշխատանքը շարունակում է մնալ լայնածավալ և համակարգված։ Նախաձեռնությունը, որը մեկնարկել էր 2025 թվականի հուլիսի 31-ին, մինչև 2026 թվականի ապրիլը օգնություն է հասցրել Լեռնային Ղարաբաղից հարկադիր տեղահանված ավելի քան 40 հազար մարդու։ Հայաստանի 45 բնակավայրերում ծրագրի շահառու է դարձել 9 310 ընտանիք, իսկ օգնության ընդհանուր ծավալը կազմել է 180 տոննա։ Ծրագրի կազմակերպիչները նշում են, որ հատուկ ուշադրություն է դարձվել ամենախոցելի խմբերին։ Դրանց թվում են բազմազավակ ընտանիքները, ընտանիքի կերակրողին կորցրած մարդիկ, հաշմանդամություն ունեցող անձինք և միայնակ տարեց քաղաքացիները։ «Ռուսական մարդասիրական առաքելության» գլխավոր տնօրենի տեղակալ Եվգենի Ֆեդիշևի խոսքով՝ օգնության տրամադրումն իրականացվել է լայն ներգրավվածությամբ՝ միավորելով կամավորների, համայնքային կառույցների և տեղական բնակչության ջանքերը։ Նրա ներկայացմամբ՝ ծրագրի սկզբունքային առանձնահատկությունն այն էր, որ օգնությունն ունիվերսալ կերպով չի բաշխվել բոլորին նույն ձևով։ Յուրաքանչյուր բնակավայրի համար նախապես ուսումնասիրվել են կարիքները, և միայն դրանից հետո կազմվել են համապատասխան փաթեթները։ Դրանց հիմքում եղել են սննդամթերքը, առաջին անհրաժեշտության պարագաները և անձնական հիգիենայի միջոցները։ Բազմազավակ ընտանիքների համար նախատեսվել են նաև լրացուցիչ բաղադրիչներ՝ մանկական սնունդ և երեխաների համար անհրաժեշտ պարագաներ։ Սակայն նախագծի կազմակերպիչները կարևոր են համարում նաև դրա մարդկային կողմը։ «Եվրասիա» կազմակերպության խորհրդի նախագահ Ալյոնա Արշինովան նշել է, որ ծրագրի իմաստը միայն օգնության տրամադրումը չէր։ Նրա խոսքով՝ հարկադիր տեղահանված մարդիկ պետք է զգան, որ իրենց ճակատագրի նկատմամբ կա ուշադրություն և մասնակցություն։ Այդ պատճառով կամավորները հաճախ ոչ միայն բաժանել են օգնությունը, այլ նաև շփվել մարդկանց հետ, լսել նրանց և անհրաժեշտության դեպքում օգնել օգնությունը տուն հասցնելու հարցում։ Այս ամենը, ըստ «Ռուսական մարդասիրական առաքելության» առաջատար փորձագետ Վիկտորիա Բիլոուսովայի, շարունակություն է ունենալու։ Նա հայտարարել է, որ ռուսական մարդասիրական ծրագրերը Հայաստանում չեն դադարելու, քանի որ դրանք հիմնված են երկու ժողովուրդների միջև ձևավորված խոր կապերի վրա։ Նրա խոսքով՝ մարդասիրական աջակցությունը չպետք է նեղացնել միայն սննդի կամ կենցաղային իրերի տրամադրմամբ։ Այն ներառում է նաև կրթություն, մշակույթ և ենթակառուցվածքային զարգացում, այսինքն՝ այն ամենը, ինչը կարող է երկարաժամկետ արդյունք ապահովել։ Բիլոուսովան պատմել է նաև մի դրվագ Գյումրիից, երբ օգնության բաշխման ժամանակ իրեն մոտեցել է մի տղա և շնորհակալություն հայտնել արցախցի երեխաների համար ավելի վաղ կազմակերպված հանգստի ծրագրի համար։ Նրա խոսքով՝ նման պահերը հուշում են, որ աջակցությունը հիշվում է մարդկանց կողմից ոչ միայն նյութական տեսքով, այլ նաև որպես ուշադրություն, ներկայություն և շարունակական հոգատարություն։ Այդ պատճառով «Ռուսաստանը ձեզ հետ է» ծրագիրն այսօր դիտարկվում է ոչ թե որպես մեկ փուլով սահմանափակվող նախաձեռնություն, այլ որպես երկարաժամկետ մարդասիրական աշխատանքի կարևոր ձևաչափ Հայաստանում։